รูปแบบการดำเนินชีวิตของนักวิทยุสมัครเล่น

 

รูปแบบการดำเนินชีวิตของนักวิทยุสมัครเล่น

หลังจากนักวิทยุสมัครเล่น มีประสบการณ์ในการออกอากาศในระดับหนึ่งแล้ว นักวิทยุสมัครเล่นเหล่านี้จะสนใจ อยากเรียนรู้ อยากทดลอง บางรูปแบบการติดต่อเป็นพิเศษ เช่นการเป็นนัก DX (DXers) การเป็นนักแข่งขัน (contesters) เป็น CW ops ที่มีความสามารถพิเศษ รับส่งด้วยความเร็วสูง ๆ การติดต่อในรูปแบบสัญญาณอ่อนในย่าน VHF –UHF การติดต่อด้วยกำลังส่งต่ำ หรือที่รู้จักกันในนาม QRP การค้นหาทิศทางของคลื่นวิทยุ (Radio direction finding) และอื่น ๆ

Ham Radio Contesting - Radiosport

การแข่งขันในวงการวิทยุสมัครเล่น หรืออาจจะเรียกว่า "radiosport" ได้รับความนิยมมากขึ้นโดยนักวิทยุสมัครเล่นทั่วโลกตามลำดับ เรียกกันว่าแทบทุกสุดสัปดาห์จะมีการแข่งขันรายการต่าง ๆ ของนักวิทยุสมัครเล่น การแข่งขันนี้อาจจะจัดขึ้นเฉพาะภูมิภาค ประเทศ หรืออาจจะมีนักวิทยุสมัครเล่น เกือบหมื่นจากทั่วโลก เข้าร่วมกิจกรรม

Chasing DX

Chasing DX

DX เป็นคำย่อในวงการวิทยุสมัครเล่น หมายถึงการติดต่อทางไกล สำหรับย่าน HF แล้วหมายถึงต่างประเทศทั่วโลก นักวิทยุสมัครเล่น ที่สนใจการทางไกลเป็นพิเศษจะถูกเรียกว่า "DXers" และไม่เพียงแค่ติดต่อกับ สถานีไกลเท่านั้น ยังเน้นการติดต่อกับประเทศที่หายากด้วย หรือหมายถึง ประเทศที่มีนักวิทยุสมัครเล่นอยู่จำนวนน้อยมาก ๆ เป้าหมายหนึ่งก็เพื่อล่ารางวัล DXCC (DX Century Club)

การติดต่อทางไกลไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์วิทยุที่มีราคาแพงหรือ ระบบสายอากาศที่ใหญ่โตเสมอไป นักวิทยุสมัครเล่นก็สามารถติดต่อไปไกลกว่าครึ่งโลกด้วยกำลังส่งต่ำ ๆ หรือสายอากาศเล็ก ๆ หรือแม้แต่สายอากาศติดรถยนต์

นักวิทยุสมัครเล่นบางท่านมีความสามารถและความตั้งใจเป็นพิเศษ มุ่งมั่นจะติดต่อในความถี่ที่ยาก ๆ เช่น ย่าน 160 เมตร (1.8 MHz) ซึ่งเป็นย่านความถี่ต่ำ มีเสียงหรือสัญญาณรบกวนจากธรรมชาติ รบกวนอยู่ตลอดเวลาแต่เขาก็ยังทำได้สำเร็จ

DXPeditions

นัก DX หรือ DXers ท่านใดที่เข้าไปตั้งสถานียัง ประเทศ ดินแดน ที่มีนักวิทยุอยู่น้อยมาก หรือไม่มีเลย กิจกรรมนี้เรียกว่า "DXpeditions" นักวิทยุสมัครเล่นเหล่านี้ จะติดต่อสมาชิกต่างประเทศได้มากมายในเวลาไม่กี่วัน เพราะว่าพื้นที่ที่เขาตั้งสถานี ไม่มีนักวิทยุสมัครเล่นมาก่อน การติดต่อกับสมาชิกเหล่านั้น จึงมีความหมายอย่างยิ่งในการล่ารางวัล DXCC

ในปี 2008 กลุ่ม DXpeditions กลุ่มหนึ่งประสบความสำเร็จครั้งใหญ่ ในการตั้งสถานีบนเกาะ Ducie ซึ่งเป็นเกาะปะการังเล็ก ๆ ในมหาสมุทร แปซิฟิก ใต้ โดยใช้เวลา 2 สัปดาห์ ติดต่อได้ ประมาณ 184,000 QSO ทั่วโลกเกาะ Ducie ถูกแบ่งเป็นประเทศหนึ่ง (หรือ "entity") ตามการแบ่งแบบ DXCC award


DXpeditions มักจะเกิดจากกลุ่มของนักวิทยุจำนวนไม่กี่คน อาจจะ 1 หรือ 2 คน โดยใช้เวลาระหว่างพักผ่อน ท่องเที่ยว ในการออกอากาศเพื่อความสนุกสนาน

Satellite Communication

Satellite Communication

การติดสื่อสารผ่านดาวเทียมของนักวิทยุสมัครเล่นเริ่มตั้งแต่ปี 1961 เมื่อมีการปล่อยดาวเทียม OSCAR 1 โดยที่ OSCAR ย่อมาจาก Orbiting Satellite Carrying Amateur Radio หลังจากนั้นก็มีดาวเทียมดวงอื่น ๆ ตามมาอีกมากมาย ประวัติและข้อมูลเกี่ยวกับกิจกรรมดาวเทียมวิทยุสมัครเล่นสามารถศึกษา อ่านเพิ่มเติมได้ที่ www.amsat.org

QRP: Low-Power Operating

QRP: Low-Power Operating

มีนักวิทยุกลุ่มหนึ่งที่สนใจ หลงใหลในการติดต่อด้วยวิทยุกำลังส่งต่ำ จนถึงต่ำมาก เขาจะเรียกตัวเองว่า "QRP operators": ซึ่ง QRP เป็นตัวย่อทางรหัสมอร์ส ซึ่งหมายถึง "I shall decrease transmitter power." นักวิทยุสมัครเล่นสากล ใช้กำลังส่งสูงสุดไม่เกิน 1,500 วัตต์ (PEP) นักวิทยุส่วนใหญ่ใช้กำลังส่ง 100 วัตต์ (เครื่องวิทยุรับส่งย่าน HF ส่วนใหญ่มีกำลังประมาณนี้) กลุ่ม QRPers ใช้กำลังส่ง 5 วัตต์ หรือต่ำกว่า (มีนักวิทยุบางท่านประสบความสำเร็จกับรางวัล WAS (The ARRL Worked All States) ด้วยกำลังส่ง 2 มิลิวัตต์ หรือ 0.002 วัตต์

นอกจากกำลังส่งที่ต่ำแล้ว กลุ่ม QRP ยังนิยมใช้ อุปกรณ์อื่น ๆ ที่ง่าย ๆ ราคาถูก สายอากาศก็มี ขนาดเล็ก น้ำหนักเบา และบางท่านอาจจะสนุกยิ่งขึ้นกับการ ออกแบบ และสร้างอุปกรณ์เหล่านี้ขึ้นมาใช้เอง ถ้าเป็นเครื่องวิทยุรับส่ง เขาจะเรียกว่าเครื่องส่งแบบ "flea-power" แม่นอนครับมีกลุ่มและสมาคมต่าง ๆ มากมายให้การสนับสนุนกิจกรรมนี้ เช่น ให้ความสะดวกเรื่อง ชุด Kit (หมายถึง จัดหาอุปกรณ์ให้พร้อม แต่ให้นักวิทยุประกอบด้วยตัวเอง) ให้คำแนะนำ ทั้งเรื่องวงจร และให้คำปรึกษาเรื่องการประกอบ หรือตรวจซ่อม

Operating Mobile

Operating Mobile

นักวิทยุสมัครเล่นบางท่านต้องเดินทางบ่อย แต่ก็ไม่พลาดที่จะร่วมกิจกรรมทั้งในรถยนต์ รถบรรทุก เรือ มอเตอร์ไซค์ จักรยาน หรือแม้กระทั่งเดินด้วยเท้า การติดต่อแบบ Mobile จะเน้นไปที่ย่านความถี่ VHF หรือไม่ก็ใช้สองย่าน VHF/UHF ส่วนสายอากาศก็แบบง่าย ๆ สั้น ๆ ยึดติดกับหลังคารถ แต่ก็ไม่ได้มีข้อจำกัดสำหรับบางท่านก็อาจจะรวมย่าน HF เข้าไปด้วย

นักวิทยุสมัครเล่นส่วนมากจะติดต่อแบบเสียงพูดโหมด FM หรือ SSB แต่ก็มีเหมือนกันที่ติดต่อด้วย รหัสมอร์สหรือ CW เขาเหล่านั้น ต้องฝึกอะไรบางอย่างเป็นพิเศษ ก็คือการฟังรหัสมอร์สโดยไม่ต้องจดลงกระดาษ

นักวิทยุสมัครเล่นที่ใช้จักรยานสามารถนำอุปกรณ์วิทยุเล็ก ๆ เบา ๆ ไปได้อย่างสบาย วิทยุรับ-ส่ง ขนาดเล็ก พร้อมพลังงาน สายอากาศแบบสายไฟอ่อน (wire antenna) ถุงนอน อาหาร และน้ำดื่ม แค่นี้ก็เพียงพอแล้วครับ

Vintage Radio

Vintage Radio

วิทยุรับส่งที่มีขายในปัจจุบันจะมีความซับซ้อนมากเพราะ รวบรวมระบบต่าง ๆ เข้ามามากมาย การปรับแต่ง ทดสอบต้องใช้ความรู้ ความเข้าใจ พร้อมด้วยเครื่องมือพิเศษ ราคาแพง และมักจะใช้การติดตั้งอุปกรณ์แบบ surface-mount devices (SMDs) ยากต่อการซ่อมแซมด้วยเครื่องมือธรรมดา ตรงข้ามกับวิทยุรุ่นโบราณที่ยังสามารถซ่อมได้เรื่อยมา ด้วยความพยายามของนักวิทยุสมัครเล่นกลุ่มหนึ่ง ที่ต้องการเก็บรักษา ซ่อมแซมวิทยุเก่า โบราณ ตัวโปรดเอาไว้ มีทั้ง เพื่อใช้งานและเก็บสะสม สิ่งเหล่านี้เป็นความสุขทางใจของเจ้าของ และวิทยุโบราณบางตัวใหญ่โต และหนักมากจนบางครั้งถูกขนานนามว่า "boat anchors" หรือว่าสมอเรือ

บางท่านที่เอาจริงเอาจังในเรื่องนี้ จะมีความสุขมากที่ได้ ทำให้มันกลับมาใหม่ ใกล้เคียงสภาพตอนที่ออกมาจากโรงงานได้ และคนกลุ่มนี้บางท่านไม่ได้อนุรักษ์แค่ตัววิทยุโบราณ แต่ยังอนุรักษ์การพูดคุยในระบบ AM (เพราะว่าวิทยุโบราณมาก ๆ จะเป็นระบบ AM) ทำเอานักวิทยุสมัครเล่นคอเดียวกัน คิดว่าถูกย้อนเวลากลับไปอยู่ในยุกต์เริ่มต้นอีกครั้ง

Radio Direction Finding - DF

Radio Direction Finding - DF

DFing เป็นศิลปะ ในการค้นหาที่ตั้งของสัญญาณ หรือสัญญาณรบกวน ค้นหาโดยใช้เครื่องรับวิทยุแบบพกพา (portable receivers) และสายอากาศแบบทิศทาง (directional antennas) กิจกรรมนี้ไม่ใช่เพียงแค่ความสนุกสนานเท่านั้น แต่เป็นการฝึกฝนภาคสนาม ช่วยในการค้นหาแหล่งสัญญาณเล็กๆ จากการรบกวนของต่างซึ่งอาจจะมาจาก ผู้ที่ใช้งานความถี่จำนวนมาก นักวิทยุที่ไม่ได้รับอนุญาต หรือสัญญาณรบกวนอื่น ๆ ในพื้นที่นั้น ๆ

กิจกรรม "Fox hunting" มีหลายชื่อเรียก เช่น "T-hunting," หรือ
"radio-orienteering" และ"bunny hunting" ผู้เล่นคนหนึ่งจะออกแบบ fox หรือเครื่องส่งวิทยุขนาดเล็ก และนำไปซ่อน ส่วนผู้เล่นอื่น ๆ ต้องพยายามค้นหามัน กฎระเบียบอาจจะแตกต่างกันบ้าง แต่เครื่องส่งจะซ่อนอยู่ในขอบเขตที่จำกัด ที่กำหนดไว้

 

 

HS8JYX ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 99/31 ถ.เจริญสุข ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.กระบี่ 81000