สำหรับนักวิทยุสมัครเล่นมือใหม่

 

เล่าให้ฟังนะครับ ขอให้คิดว่า เป็นการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน ...ตอนที่ผมเริ่มเล่นวิทยุใหม่ ๆ มีอะไรเกิดขึ้นในความถี่ ผมก็เอาทุกอย่าง ซึ่งเรื่องบางเรื่องก็ดี ก็ต้องขอชื่นชมรุ่นพี่ ๆ แต่ว่า มีหลายอย่างทีใช้ผิด ๆ กันมา เช่น พวก Q Code และรหัส ตัวย่อต่าง ๆ ทีผิดในที่นี้ก็หมายถึง ผิดไปจากความหมาย สากล ที่ทั่วโลกใช้กันอยู่ จริง ๆ เราก็ควรใช้ตามหลักสากล เพราะกิจการวิทยุสมัครเล่น เป็นกิจการสากล ทำไมถึงใช้ผิด ผมมีความคิดว่า พอเราเข้าวงการ เรามีวิทยุ เราก็คุยตาม ๆ กันจนติดปาก พอรุ่นใหม่มาก็ ติดกันไปตลอด

ยังไงก็ขอยกตัวอย่างสักเล็กน้อยครับ

คำว่า "73" เจ็ดสิบสาม หรือเจ็ดสาม

 

เท่าที่ผมฟังต่างชาติเขาคุยกันก็มีทั้ง Seventy - three และ Seven - three เขาใช้กันทั้งสองแบบ เราก็ใช้กันทั้งสอบแบบด้วยก็คงไม่แปลก

ขอเล่าประวัติของคำนี้ก่อน

มีหลักฐานการใช้คำว่า 73 อย่างเป็นทางการทีตีพิมพ์ในหนังสือ The National Telegraph Review and Operators' Guide เล่มแรก ในเดือนเมษายน ปี 1857 หรือปี พ.ศ.2400 คำว่า 73 ในตอนนั้นมีความหมายว่า "My love to you!" ความรักของฉันส่งให้คุณ (ผมแปลเอง อิอิ) จากนั้นวันเวลาผ่านไปนาน ๆ เข้า ความหมายก็เริ่มเปลี่ยน จนมาถึง ปัจุบัน คำว่า 73 หมายถึง "Best regards" ด้วยความปรารถนาดี และแสดงความนับถือ แต่สำหรับ นักวิทยุของเรา หรือเอาใกล้ ๆ ในจังหวัดของเราดีกว่า ใช้คำว่า 73 แทนสาระพัดความหมาย เช่น

รถชนกัน 73 ไปหลายราย
วิทยุผมเก่าแล้วใกล้จะ 73
ผมขอตัว 73 ก่อนนะครับ
73 ไม่ได้หมายถึง การปิดวิทยุ
และอื่น ๆ

สรุปว่า 73 เป็นการกล่าวอำลา และเสดงความเคารพ คล้าย ๆ การไหว้ของคนไทย ในย่าน HF เขามักจะใช้คำว่า 73 BYE BYE

จากบทความของ ON4UN * ได้กล่าวเพิ่มเติมว่า ไม่ว่าภาษาพูดหรือภาษาเขียนให้ใช้คำว่า 73 ไม่ควรใช้ 73S, best 73, many 73 คือคำอื่น ๆ ต่อท้าย


ทูมิเตอร์

 

เพื่อนสมาชิกใหม่ อาจจะได้ยินว่า

ทูมิเตอร์ของผมรับส่งไม่ค่อยดีเลย
ขออนุญาตปิดทูมิเตอร์ก่อน
ท่านใช้ทูมิเตอร์ ยีห้ออะไร ?

คำว่าทูมิเตอร์ หรือ 2 มิเตอร์ (Two Meters) ถ้าแปลเป็นไทย ก็คือ 2 เมตร แล้วทำไมต้อง 2 เมตร ?? 3 มิเตอร์ 4 มิเตอร์ไม่ได้หรือ ?? เอ้ งง ..

... ครับผม จริง ๆ แล้ว ทูมิเตอร์ เป็นความยาวคลื่นของความถี่ที่เราใช้กัน ความยาวคลื่นภาษาในวงการเขาว่า lambda (แลมดา ) มีหน่วยเป็น เมตร เป็น เซนติเมตร ... ความยาวคลื่น หรือแลมดา หาได้โดย เอาความเร็วของคลื่นวิทยุ หารด้วย ความถี่ ในที่นี้ความเร็วของคลื่นวิทยุก็คือ 300 (ล้านเมตร/วินาที) หารด้วยความถี่ 145 MHz (MHz = ล้าน Hz) ก็จะได้เท่ากับ 300/145 = 2.06 เมตร ครับ เรื่องเศษ ๆ ของมันไม่ต้องไปเครียดให้มาก เราเรียกรวม ๆ ความถี่ช่วงนี้ว่า ย่าน 2 เมตร (หรือ ทูมิเตอร์ในภาษาอังกฤษ)

สำหรับ สมาชิกที่ใช้เครื่องแดง CB 245 MHz จะไปเรียก ทูมิเตอร์ กะเขาด้วยไม่ได้นะครับ เพราะมันไม่ใช่ มันต้อง 300/245 = 1.2 มิเตอร์ หรือ 120 เซนติมิเตอร์

ทำไมต้องมาเรียก เป็นมิเตอร์ให้เสียเวลา ??? ความยาวคลื่นพวกนี้จะมีผล หรือจะต้องนำมาคำนวณ เวลาทำสายอากาศครับ ลองข้างบน ย่าน 145 MHz ความยาวคลื่น ประมาณ 2 เมตร แต่พอมา CB 245 MHz มันยาวแค่ 1.2 เมตรเอง .......บางท่านก็อาจจะร้องอ่อ ว่าแล้วทำไมเสาของ 245 MHz จึงสั้น ๆ กว่า


เฟดลง (หรือ เฝดลง)

 

เวลามีสัญญาณอะไร กวนนิด กวนหน่อย เราก็มักจะได้ยินคำว่า เฟดลง แล้วเฟดมันคืออะไร ? มันมาลงในวิทยุได้ไง ? งง อีกแล้วครับ

สงสัยช่องนี้เฟดลงรับท่านได้ไม่ดีเลย
บ้านผมอยู่ใกล้สถานีวิทยุเฟดลงทั้งวันเลย

จริง ๆ แล้ว เฝด หรือ fade แปลกันอย่างตรงไปตรงมาก็คือ การเลือน จะมี 2 แบบก็คือ fade in (เฝด อิน) และ fade out (เฝด เอาต์) โดยที่ fade in จะเป็นการที่สัญญาณอ่อน ๆ แล้วค่อย ๆ แรงขึ้น ๆ ส่วน fade out จะตรงข้ามกันคือ จากสัญญาณแรง ๆ ก็ค่อย ๆ อ่อนลง ๆ เช่น เวลาเราทดลองสัญญาณทางไกล เรามักจะรับสัญญาณจากคู่สถานี แรงบ้างอ่อนบ้าง เปลี่ยนแปลงไปมา เราเรียกว่า fade in fade out ฉนั้น fade ไม่ได้เป็นสัญญาณรบกวนตามที่บางท่านพูดกันแต่อย่างใด


ควรใช้สาย RG-58 กี่เมตรดีครับ

 

สมาชิกใหม่บางท่านก็ยังเป็น นักเรียน นักศึกษาอยู่ อาจจะไม่มีงบประมาณ ที่จะลงทุนอะไรมากมาย จึงเลือกใช้สายนำสัญญาณเบอร์ RG-58 เอาไว้ก่อน เนื่องจาก หาง่าย และราคาถูก และก็ เคยมีสมาชิกบางท่านมาบอกกับผมว่า จะลองเล่นดูก่อน ยังไม่อยากลงทุนมาก ถ้าไม่เบื่อภายใน 5 เดือน 6 เดือน ค่อยชื้อใหม่แบบดี ๆ ไปเลย

มีสมาชิกบางท่าน ได้กล่าวไว้ว่า สาย RG-58 ไม่ควรเกิน 10 เมตร หรือ 15 เมตร ในย่าน 145 MHz เอ้..เขาเอาอะไรมาตัดสินกันนะ ?

ครับ การเลือกใช้สายนำสัญญาณ สิ่งที่ควรนำมาพิจาณามากที่สุดก็คือ อัตราการสูญเสีย ถ้าสูญเสียมากเกินไป มันก็ไม่คุ้มกับความยาว หรือความสูงของสายอากาศที่เพิ่มขึ้น ขอยกตัวอย่างแบบย่อ ๆ นะครับ ถ้า สาย RG-58A/U ที่ความถี่ 145.00 MHz อัตราการสูญเสีย 19.9 dB ต่อ 100 เมตร ถ้าเราใช้ 15 เมตรจะมีอัตราการสูญเสีย 2.98 dB หรือประมาณ 3 dB สัญญาณที่ออกปลายสายก็เหลือแค่ 50 % ลองคิดดูว่า จะคุ้มหรือเปล่า ถ้าเราใช้มือถือ 5 วัตต์ แต่ไปถึงปลายสายแค่ 2.5 วัตต์ แถมบางท่านไปจูนเครื่องมาเป็น 7 วัตต์ คิดว่าจะได้ใช้ 7 วัตต์ ที่ไหนได้มาถึงปลายสายแค่ 3.5 วัตต์ สู้ไปเปลี่ยนสายนำสัญญาณไม่ได้ แถมเครื่องก็จะได้ไม่ร้อนด้วย

สำหรับท่านที่ต้องการอ่านรายละเอียด


วีอาร์ เออาร์ ซีบี (VR AR CB)

 

นักวิทยุสมัครเล่นในสมัยแรก ๆ มักจะถูกเรียกกันว่า VR .....วีอาร์ คืออะไร ???

เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2524 กรมไปรษณีย์โทรเลข ได้มีการทดลองให้มีกิจการวิทยุสมัครเล่นขึ้นในประเทศไทย ในรูปของนักวิทยุอาสาสมัคร หรือ วีอาร์ ซึ่งย่อมาจาก Voluntary Radio มีการกำหนดสัญญาณเรียกขานด้วย VR และตามด้วยตัวเลข จาก VR001 ไปตามลำดับก่อนหลัง อนุญาตให้ใช้ความถี่ได้ 3 ช่อง คือ 144.500 ,144.600 และ 144.700 MHz

ต่อมาเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2530 กรมไปรษณีย์โทรเลข อนุญาตให้มีกิจการวิทยุสมัครเล่นในประเทศไทยได้ โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการประสานงานและจัดการความถี่วิทยุแห่งชาติ (กบถ.) กำหนดให้นักวิทยุสมัครเล่นทุกคนต้องใช้สัญญาณเรียกขานเป็นไปตามสากล เช่น VR001 เปลี่ยนเป็น HS1BA และ VR คนสุดท้ายคือ VR2953 นักวิทยุสมัครเล่น มีชื่อภาษาอังกฤษว่า Amateur radio ตัวย่อก็คือ AR

ส่วนคำสุดท้ายคือ CB ซึ่งย่อมาจาก Citizen Band เป็นย่านความถี่เสรีให้ผู้ที่สนใจจะใช้งานวิทยุรับส่งติดต่อกันได้ โดยไม่มีการสอบรับใบอนุญาตแต่อย่งใด แต่จะเสียค่าธรรมเนียม ในการมีและใช้เครื่องวิทยุ ความถี่ที่เปิดให้ใช้ในประเทศไทยตอนนี้คือ คือ 27 MHz 78 MHz และ 245 MHz


มิตเตอร์กรูป วิดเดอร์กรูป ??

 

เวลาที่เราสนธนากันในความถี่มีหลายครั้งที่ มีเพื่อนสมาชิกร่วมสนธนากันอยู่หลายท่าน เมื่อมีสมาชิกใหม่ นอกกลุ่ม Contact เข้ามา การที่เราจะรายงานสัญญาณเรียกขานเพื่อนสมาชิกทั้งหมด ก็คงจะยาวเกินไป เราจะรายงานสัญญาณเรียกขานของเรา และ ตามด้วยคำว่า "วิธ - เดอะ - กรูป" (With the group) ซึ่งก็หมายถึง พร้อมด้วยกลุ่มสมาชิก

ที่เคยเจอบางท่าน พูดว่า มิตเตอร์กรูป อาจจะ คิดเอาเองว่า เป็น กล่มของ มิตร (อิอิ) บางครั้งก็ วิสกรูป (วิด-สะ-กรูป) ซึ่งจริง ๆ แล้ว ไม่ถูกต้อง (เมื่อก่อนผมก็คิดว่าอย่างนั้น) คำพวกนี้นักวิทยุรุ่นใหม่ มักจะจำมาจากรุ่นก่อน ๆ จำโดยการออกเสียง ซึ่งคนไทยก็ออกเสียงไม่ชัดอยู่แล้ว พอใครมาฟังต่อ ๆ กันก็เลยคลายเป็นคำอื่นไป

"HS8JYX is one of the operators with the group" HS8JYX เป็นนักวิทยุสมัครเล่นคนหนึ่งในกลุ่ม


Fullscale,  Full – scale หรือบางท่านอาจจะพูดสั้น ๆ ว่า Full

Fullscale, Full – scale หรือบางท่านอาจจะพูดสั้น ๆ ว่า Full


Fullscale หรือ Full ไม่ได้เป็นคำเฉพาะที่นักวิทยุสมัครเล่นสากลเขาใช้กัน จะมีก็แค่คนไทยเท่านั้น การรายงานสัญญาณที่รับได้ควรจะเป็นไปตามสากล โดยใช้ระบบ RST หรือ RS สำหรับเสียงพูด เช่น ผมรับท่านได้ 59 หรือ ผมรับท่านได้ 59 + 40 dB เป็นต้น ไม่ควรรายงานว่า ผมรับท่านได้ QRK 5 S meter 9 (ไม่จำเป็นต้องแยกให้ยาวและยุ่งยาก) เพื่อว่าต่อไปข้างหน้าถ้ามีโอกาสได้ติดต่อกับสมาชิกต่างประเทศจะได้ไม่ติดปากเผลอไปรายงานสัญญาณแบบไทย ๆ


OM =Old Man


ในวงการวิทยุสมัครเล่น ใช้คำนี้แทนพี่ชาย ใช้เรียกเพื่อแสดงความเคารพ หรือให้เกียรติ เหมือนเราเจอใคร เราก็เรียกพี่ไว้ก่อน (ไม่ว่าเขาจะอายุเท่าไร) แต่สำหรับวงการวิทยุสมัครเล่นไทยมักใช้ผิดพลาด คิดว่า Old Man คือคุณพ่อ ซึ่งเป็นการสื่อความหมายที่ผิดพลาด ผิดไปจากหลักสากล ยกตัวอย่างการใช้เช่น HI OM เป็นการทักทาย คู่สถานีเขาสวัสดีเรา ไม่ได้สวัสดีคุณพ่อของเรานะครับ


ยังไงถึงจะเรียกว่า CQ DX

* บทความนี้มาจาก เอกสาร "จรรยาบรรณ หลักการและ ขั้นตอนการปฎิบัติของนักวิทยุสมัครเล่น" ของ ON4UN


Hertz กับ cycles per second

 

ถ้าใครที่สนใจ อ่านหนังสือที่เกี่ยวกับวิทยุเล่มเก่า ๆ จะเจอคำว่า cycles per second (รอบต่อวินาที) เป็นการบอกหน่วยของความถี่ ยกตัวอย่างในรูป เป็นหนังสือเก่า เมื่อปี ค.ศ.1936 (พ.ศ.2479)

Hertz กับ cycles per second

เช่น Band C จะมีความถี่ตั้งแต่ 7000 Kc - 7300 Kc ต่อมาเมื่อปี 1960 (พ.ศ. 2503) สำนักงาน CGPM (General Conference on Weights and Measures) ได้กำหนดให้ใช้หน่อย Hertz (Hz) แทน cycles per second เพื่อให้เกียรติ์ให้กับนาย Heinrich Rudolf Hertz นักฟิสิกส์ ชาวเยอรมัน

 

* บทความเรื่อง Ethics and Operating Procedures for the Radio Amateur ของ ON4UN

 

สถานีวิทยุสมัครเล่น HS8JYX ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 99/31 ถ.เจริญสุข ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.กระบี่ 81000 โทร คลิกที่นี่ก่อนโทร