ทำไมต้องม้วนสายนำสัญญาณเป็นวงกลมก่อน

บทความจาก 100 วัตต์ ฉบับที่ 20

 

หลายท่านคงเห็นสายอากาศของเพื่อน ๆ บนยอดเสาจะมีวงกลม ๆ โดยเฉพาะสายอากาศรอบตัว ทั้งชนิด 5/8 lambda หรือ V2 บริเวณใกล้กับ Connecter เขาจะขดสาย Coaxial เป็นวงกลมก่อนทิ้งสาย Coaxial ลงมากับตัวเสา บางท่านบอกว่า นั่นละเป็นสายอากาศของชาว HAM ดูของราชการซิไม่ค่อยมี (ระยะหลัง ๆ ก็มีเหมือนกัน) บางท่านก็บอกว่า ช่วยลดและป้องกันอันตรายที่เกิดจากฟ้าผ่า เขาว่าเจ้าวงกลมนี้จะช่วยลดความเร็วของกระแสเวลาฟ้าผ่า จริง ๆ แล้วถ้าฟ้าผ่าคงป้องกันไม่ได้หรอก บางคนบอกว่าป้องกันน้ำหยดตามสาย Coaxcial ไหลเข้าไหนห้อง (แล้วทำไมไม่ขดบริเวณใกล้ ๆ ก่อนเข้าห้องวิทยุละ)

 

มีเหตุผลที่น่าเชื่อถือได้คือ การที่เราทิ้งสาย Coaxial ที่ต่อจากสายอากาศ สู่พื้นดิน โดยตรง เนื่องจากสาย Coaxial มีน้ำหนักมาก ยิ่งสูง ยิ่งถ่วง จะทำให้บริเวณ Conecter อาจจะหลุด หลวมได้ง่าย ทำให้การรับส่งสัญญาณไม่ดี จึงแก้ไขโดยการขดสาย Coaxial ที่บริเวณสายอากาศกับ Coaxial เป็นวงกลมและรัดสาย Coaxial ให้แน่น (เหมือนรูปที่ 2) จะทำให้ Conecter ไม่ต้องรับน้ำหนักมาก

 

ทำไมต้องม้วนสายนำสัญญาณเป็นวงกลมก่อน

 


ใช้ชีลด์เป็นโช้คเพื่อลดกระแสที่ผิวนอกของสาย Coaxial

บทความจากหนังสือ CQ CQ CQ

 

ในการพูดคุยเรื่องสายนำสัญญาณโดยทั่วไปแล้วเรามักจะสมมุติว่าตัวนำทั้งสองจะมีขนาดกระแสเท่ากัน และมีทิศทางตรงข้ามกันตลอด แต่ในทางปฏิบัติโดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อสายนำสัญญาณเป็นสาย Coaxial เป็นไปได้ที่สาย Coaxial จะทำหน้าที่เป็นส่วนหนึ่งของสายอากาศด้วย เพราะจะมีกระแสไหลที่ผิวนอกของสาย Coaxial ด้วย โดยมีสาเหตุอยู่ 3 อย่างคือ

ใช้ชีลด์เป็นโช้คเพื่อลดกระแสที่ผิวนอกของสาย Coaxial

 

จากการที่มีกระแสไหลที่ผิวนอกของสาย Coaxial เสมือนหนึ่งว่าเป็นสายอากาศไปด้วย และจะไปรบกวนทำให้รูปแบบการแพร่กระจายคลื่นผิดไปจากเดิม บางกรณีทำให้คลื่นแตกกระจายอย่างมาก บางกรณีทำให้ลำคลื่นหลักถูกยกสูงขึ้นจากแนวราบ บางกรณีก็เพียงทำให้รูปแบบการแพร่กระจายคลื่นเพี้ยนไปเล็กน้อย

นอกจากนี้ ยังทำให้ค่า SWR เปลี่ยนแปลงตามความยาวของสาย หรือการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งของสายนพสัญญาณ ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่า ผิวนอกของสาย Coaxial กลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบสายอากาศ

ดังนั้น การออกแบบสายอากาศที่ดี จึงต้องพยายามลดปริมาณของกระบี่ที่ไหลผิวนอกของสาย Coaxial ลง วิธีการทดลองว่ามีกระแสไหลที่ผิวนอกของสาย Coaxial หรือไม่ ทำได้โดยการเพิ่มหรือลดความยาวของสายนำสัญญาณ 1/8 -1/4 lambda ค่า SWR ไม่ควรเปลี่ยนไปจากเดิม ถ้าเปลี่ยนแปลงไปมาก ให้หาวิธีแก้

วิธีการแก้โดยสร้างโช้ค (Choke) ขึ้นมา 2 ตัว ตัวหนึ่งอยู่บริเวณจุดต่อสายอากาศ และอีกตัวอยู่ใกล้วิทยุรับส่ง ดังรูป

 

 

HS8JYX ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 99/31 ถ.เจริญสุข ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.กระบี่ 81000